Salih Güzel

Mehlika Sultan'a aşık yedi genç
Gece şehrin kapısından çıktı:
Mehlika Sultan'a aşık yedi genç
Kara sevdalı birer aşıktı.

Yahya Kemal
Bir şehir düşünün, şehrin kişisel tarihi boyunca her zaman bir grup genç edebiyata sevdalanır.

Mehlika Sultan'a aşık yedi genç gibi edebiyat sevdalısıdır bu gençler. Sanki bu gençler şehrin sanat ve edebiyat damarını hep canlı tutmak için ant içmişlerdir. Hiçbir zorlama ve mecburiyet yokken, her dönem bir grup genç çıkar, bir araya gelir ve bir sanat edebiyat dergisi çıkarır.

Dergi çıkarma geleneği sanırım Nuri Pakdil ve arkadaşlarınca başlatılır. Liseli bir grup genç önce K.Maraş, Adana gibi illerin yerel gazetelerinin sanat-edebiyat sayfalarında başlayan yazarlık serüvenlerini; bir dergi çıkarmaya kadar götürürler.1950’li yıllardır ve derginin adı Hamle’dir. Daha önceleri bir edebiyat dergisi çıkmış mıdır? bunu bilemiyoruz. Belki bir edebiyat tarihçisi bunu araştırabilir. Bu yazı bir edebiyat tarihi yazısı değildir.

Kimler vardır Nuri Pakdil’in yanında: Erdem Beyazıt, Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Akif İnan, Alaaddin Özdenören. Hamle dergisi İstanbul’da, Ankara’da ses getirir. Birçok yazar dergiden söz eder. Özellikle Varlık ve Türk Dili Dergisi’nde hakkında yazılar çıkar. Türk Dili Dergisi’nde Nurullah Ataç, Nuri Pakdil’in dergide yazdığı yazıları esas alarak, dergi üzerine birkaç yazı yazar. Bundan da anlaşılır ki bu çabalar liseli gençlik hevesi değildir. Bu gençler daha sonra ürünlerini büyük şehirlerdeki dergilere gönderir ve ürünler belli başlı edebiyat dergilerinde yayınlanır. Sonra bu gençlerin tümü üniversiteyi kazanır ve büyük şehirlere giderler. Yazarlık çabalarını oralarda sürdürürler.

Nuri Pakdil ve arkadaşlarının K.Maraş’tan gitmeleri bir boşluk doğurmaz. Arkasından yine bir grup genç çıkar aynı izi takip eder. Cahit Zarifoğlu ve arkadaşları Açı adlı bir dergi çıkarırlar. Aralarda kısa süreli duraklamalar olsa da K.Maraşlı gençlerin sanat edebiyat sevdası hiç bitmez. Bu çabalar bir süre Şeref Turhan’ının çıkardığı Işık gazetesinin sanat edebiyat sayfasında devam eder. Sonra dergileşir. Derginin adı Kelam’dır. Çıkaranlar Mehmet Nalbant, Kamil Aydoğan, Duran Boz, Ali Karaçalı , Mustafa Yılmaz, Necip Evlice ve arkadaşlarıdır. Kelam dergisi çıkarken, Nuri Pakdil ve arkadaşları çoktan Ankara’da Edebiyat Dergisi’ni çıkarmaya başlamışlardır. 70’li yıllardır ve bu gençlerin ceplerinde Ankara’da çıkan Edebiyat, İstanbul’da çıkan Büyük Doğu ve Diriliş dergileri vardır artık. Bu gençler de görevlerini tamamlayıp üniversiteye giderler ve büyük şehirlerdeki dergilerde yazmaya başlarlar. Kelam dergisi kapanır ama sevdalı genler hiç bitmez. Yine bir grup liseli gence Şeref Turhan Işık gazetesinin sayfalarını açar. Feramuz Aydoğan, Mustafa Aydoğan ve arkadaşları gazeteye sanat-edebiyat sayfası hazırlarlar. Sonra doğası gereği bu yetmez. Yine dergi: Esra Yazıları. Andırın’dan Nedim Ali Zengin gelmiştir Maraş’a. Nedim Ali, Feramuz Aydoğan, Mustafa Aydoğan ve Abdurrahman Başpınar (Âtıf Bedir)’la çıkarır dergiyi. Esra Yazıları ancak dört sayı çıkabilir.

Daha sonra bayrağı İkindiyazıları devralır. İkinidiyazıları dergisinin çok ilginç bir serüveni vardır. K.Maraş’ın en küçük ilçelerinden biri olan Andırın’da Nedim Ali Zengin tarafından çıkarılan dergi kısa zamanda tüm Türkiye’nin sanat ve edebiyat çevrelerince tanınır. Bu dergi, taşrada bir grup gencin yazılarını yayımladığı bir dergi olmaktan çıkar. Büyük şehirlerden bir çok tanınmış yazar, yazılarını İkinidiyazıları’nda yayımlamak için sıraya girerler. Nedim Ali Zengin sanki bir edebiyat dergisi çıkarmak için matbaa kurmuştur. İkindiyazıları Nedim Ali Zengin’in genç yaşta vefat etmesiyle kapanır. Bu sırada şehir merkezinde Mehmet Gemci, Fahri Yılmaz ve arkadaşları Yalnızardıç adlı bir dergi çıkarmaktadır. Yalnızardıç dergisi adını Cahit Zarifoğlu’nun da Yaşamak adlı kitabında 20 sayfa boyunca anlattığı Ahırdağı eteklerindeki bir ardıç ağacından alır. Yalnızardıç dergisi de K.Maraş’ta sanat ve edebiyatın sürekli canlı tutulmasında büyük çaba harcar.

Bu arada Bahaattin Karakoç tarafından uzun süre çıkarılan Dolunay, Duran Boz tarafından çıkarılan K.Maraş İmam Hatip Lisesi’nin dergisi Dost dergilerini de anmadan geçmek olmaz. Şimdilerde ise yine gelenek devam etmektedir. Yalnızardıç ekibi daha da güçlenerek Edebiyatyaprağı dergisini K.Maraş’a taşımış ve ilk sayısını 2005 yılı sonunda çıkarmışlardır..

K.Maraş’ta yayınlanan bu dergilerden yetişen edebiyatçılar daha sonra birçok derginin kurucusu oldular ya da çıkışına katkıda bulundular. Edebiyat, Mavera, Aylık Dergi, Yedi İklim, Kayıtlar, Hece Dergisi bu dergilerden bir kaçı.

K.Maraş’ın bu mümbit toprağı sürekli sanat ve edebiyat sevdalısı yetiştirmeye devam edecektir. Şiire, hikayeye, denemeye kısaca yazmaya aşık bu genç insanlar bu şehir varoldukça varolacaktır.